thumb|240px|Françoise de Foix Françoise de Foix, hrabina de Châteaubriant (ur. ok. 1495, zm. 16 października 1537) – kochanka króla Francji Franciszka I.
Pochodzenie
Françoise była córką Jeana de Foix, wicehrabiego de Lautrec i Jeanne d'Aydie. Jej ojciec był synem Piotra de Foix, wicehrabiego de Lautrec; Piotr był młodszym bratem Gastona IV Foix, który ożenił się z Eleonorą I, królową Nawarry. Françoise był więc kuzynką księżnej Bretanii i królowej Francji, Anny, której matka była córką Gastona i Eleonory. Françoise wychowywała się na dworze Anny, gdzie spotkała Jana de Laval, hrabiego Châteaubriant, z którym zaręczyła się w 1505 roku. W dniu 11 marca 1508 roku urodziła córkę, Annę, która umrze w dniu 12 kwietnia 1521. Narzeczeni wzięli ślub w 1509 i mieszkali razem w Châteaubriant aż Franciszek I wezwał oboje na dwór w 1516 roku. Françoise była wysoka, ciemnowłosa i niezwykle dobrze wychowana, płynnie mówiła po łacinie i po włosku, oraz pisała cenione wiersze.
Królewska metresa