W latach 40.–60. XX wieku dużą część mieszkańców osiedla stanowili byli powstańcy śląscy oraz hodowcy gołębi pocztowych, a w jednym domu mieściła się siedziba Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Załęskiej Hałdzie. Mieszkał tu m.in. działacz związkowy i komunistyczny Paweł Bluszcz.

30 października 2023 kolonia została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego (nr rej. A/1284/23)Spis obiektów nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków z terenu województwa śląskiego (stan na 27 listopada 2023 r.) wkz.katowice.pl [dostęp 2023-12-02].

Charakterystyka Osiedle składa się z 36 parterowych domów ułożonych szeregowo w dwóch rzędach, przy ulicy Przekopowej i ulicy Przodowników, mieszczących łącznie 72 mieszkania. W obrębie rzędów domów wydzielono 4 segmenty. Domy te mają dwuspadowy, wysoki dach (w przeszłości posiadały również wole oka) kryty dachówką karpiówką, pod którym znajdują się strychy, a do nich przylegają przydomowe ogródki oraz pomieszczenia gospodarcze. Prawdopodobnie domy te posiadały różnorodną kolorystykę stolarek drzwiowych i okiennych.