thumb|Joseph Haydn prowadzi próbę kwartetu smyczkowego Kwartet smyczkowy (wł. quartetto d’archi, niem. Streichquartett, fr. quatuor à cordes, ang. string quartet) to: utwór kameralny dla czterech wykonawców jeden z gatunków muzyki kameralnej – utwory przeznaczone na dwoje skrzypiec, altówkę i wiolonczelę.
Gatunek muzyki kameralnej Kwartet smyczkowy ma bardzo bogatą historię. Początki czterogłosowej faktury instrumentalnej sięgają epoki barokuMała encyklopedia muzyki, s. 549, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1970, ale właściwy kwartet smyczkowy ukształtował się w okresie klasycyzmu. Stało się to w wyniku zaniku basso continuo i usamodzielnienia się wszystkich instrumentów, w tym wiolonczeli oraz altówki: przestały one być instrumentami akompaniującymi pierwszym skrzypcom, zaczęły mieć samodzielne, nierzadko solowe fragmenty. Rozwinięciu partii wiolonczeli sprzyjał w znacznej mierze fakt, iż wiolonczelistą był jeden z pierwszych twórców kwartetów – Luigi Boccherini. Za „ojca” tego gatunku uważany jest jednak Joseph Haydn, którego 76 kwartetów, cieszących się ogromną popularnością w całej Europie, stworzyło podstawy nowoczesnej muzyki kameralnej.