thumb|Schemat graficzny działania noża gamma Nóż gamma (ang. gamma knife) – urządzenie medyczne wykorzystywane w , odmianie radioterapii stereotaktycznej – trójwymiarowej radioterapii, wykorzystującej wysokie wartości dawki (powyżej 10 Gy) w pojedynczej frakcji napromieniania, o bardzo wysokiej precyzji (z dokładnością powyżej 0,5 mm). Operacja nożem gamma jest metodą konkurencyjną dla klasycznej neurochirurgii, stosowaną w najmniej inwazyjnym leczeniu guzów mózgu, w szczególności gdy przy użyciu tradycyjnej neurochirurgii usunięcie guza jest utrudnione. Nóż gamma jest również stosowany w celu uniknięcia powikłań chirurgicznych, a także u pacjentów, u których stan zdrowia wyklucza wykonanie klasycznej operacji.
Zasada działania Pacjent zostaje unieruchomiony za pomocą ramy stereotaktycznej w celu precyzyjnego wykonania zabiegu. Za pomocą obrazowania tomografią komputerową, rezonansem magnetycznym oraz pozytonową tomografią emisyjną lokalizuje się położenie guza względem założonej ramy stereotaktycznej. Następnie w miejsce, w którym jest umiejscowiony guz, zostaje skierowanych około 200 wiązek promieniowania gamma, którego źródłem są kapsuły zawierające radioaktywny kobalt-60. Ideą metody jest fakt, że pojedyncze wiązki promieniowania są na tyle słabe, by w czasie przenikania nie uszkadzać mózgu.