zostały sfałdowane na początku trzeciorzędu. W wyniku trzeciorzędowego zalewu morza powstały skały wapienne i piaskowce, zaś trzeciorzędowe ruchy tektoniczne doprowadziły do powstania Alp Południowych., które stanowią oś orograficzną Wyspy Południowej. Pasmo te uległo wielokrotnym zlodowaceniom, co spowodowało powstanie fiordów.
Wulkany Na Nowej Zelandii występują liczne wulkany. Mieszczą się na Płaskowyżu Centralnym na Wyspie Północnej. Należą do nich m.in. Ruapehu (2797 m), Ngauruhoe, Tongariro i Tarawera. Niektóre z pozostałych wulkanów to Egmont, White, Mayor, Rauoul i Brothers. Występują także kaldery wypełnione wodą i tworzące jeziora – Taupō, Rotoaira oraz Okataina. Większość wulkanów Nowej Zelandii leży w strefie wulkanicznej Taupō, rozciągającej się od wyspy White po Ruapehu.
Kras i jaskinie W skałach węglanowych Nowej Zelandii rozwinęły się zjawiska krasowe. Pod względem zjawisk krasowych najliczniej występują w King Country (zachodnia Wyspa Północna). Na zachód od miasta Nelson występuje szeroki pas ordowickich marmurów (miąższość do 1200 m), które budują Górę Arthura, Górę Owena oraz Takaka Hill. W Takaka Hill znajduje się największe wywierzysko w kraju (Waikoropupu Springs;