Historia Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego powstał w 1999 roku w ramach Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie. Wśród jego założycieli znaleźli się: prof. dr hab. Michał Parczewski i prof. dr hab. Jan Machnik, wywodzący się z krakowskiego środowiska archeologicznego oraz prof. dr hab. Sylwester Czopek, ówczesny dyrektor Muzeum Okręgowego w Rzeszowie. W 2001 roku instytut stał się częścią nowo powstałego Uniwersytetu Rzeszowskiego. W tym samym roku uzyskał uprawnienia do prowadzenia studiów magisterskich, a cztery lata później uprawnienia do prowadzenia studiów doktoranckich. W 2010 roku Rada Wydziału Socjologiczno-Historycznego otrzymała uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego z archeologii.
W roku akademickim 2012/2013 na instytucie kształciło się 82 studentów w trybie dziennym, a także 39 doktorantów [on-line] [dostęp: 27.11.2013]. Instytut wydaje własne publikacje naukowe, do których należą: Analecta Archaeologica Ressoviensia, Collectio Archaeologica Ressoviensis oraz Materiały i SprawozdaniaWykaz publikacji wydawanych przez IA UR [on-line] [dostęp: 9.12.2013].