Męski klasztor powstał przy cerkwi w Abałaku w 1783, na mocy ukazu carycy Katarzyny II i w okresie sprawowania urzędu metropolity tobolskiego przez Warłaama (Pietrowa-Ławrowskiego). Mnichów do Abałaku sprowadzono z monasteru Objawienia Pańskiego w Niewjanskim (gubernia permska), zaś ich szczególnym zadaniem miała być opieka na cudotwórczą ikoną Matki Bożej. Na terenie kompleksu zabudowań monasterskich oprócz soboru Ikony Matki Bożej „Znak” znalazła się cerkiew św. Mikołaja zbudowana w latach 1749–1750 z polecenia metropolity tobolskiego Sylwestra oraz zbudowana w latach 1752–1759 dzwonnica z cerkwią św. Marii Egipcjanki (od 1885 – Wniebowstąpienia Pańskiego). Na początku XIX w. teren klasztorny został otoczony murem, zaś w ciągu tegoż stulecia wzniesiono w monasterze budynek mieszkalny dla mnichów, rezydencję biskupią, dom pielgrzyma oraz pomieszczenia gospodarcze. Mnisi monasteru zajmowali się prowadzeniem szkół dla miejscowej ludności nierosyjskiej (Tatarzy, Chantowie, Mansowie), w których możliwa była nauka zawodu oraz czytania i pisania.