Handlem na terenie Azerbejdżanu zajmowali się przede wszystkim miejscowi Ormianie.
Urzędnicy carscy nie mieli jednolitej wizji rządów na zdobytym w I poł. XIX w. Kaukazie Południowym (oprócz Azerbejdżanu do Imperium Rosyjskiego przyłączone zostały także Armenia i Gruzja). Część z nich opowiadała się za bliską integracją zajętych ziem z Rosją, w tym za asymilacją kulturową. Druga grupa sądziła, że ochronie interesów rosyjskich sprzyjała będzie polityka zachowania miejscowych tradycji i stosunków społecznych, aż do zachowania częściowej autonomii anektowanych regionów.
W 1840 na rosyjskim Zakaukaziu przeprowadzono reformę administracyjną. W miejsce wojskowych komendantur, skompromitowanych przez grabieże i korupcję oficerów, utworzono gubernie kaspijską z siedzibą w Szemasze oraz gruzińsko-imeretyńską z centrum w Tyflisie. W toku wdrażania reformy ze stanowisk administracyjnych usunięto Azerów, zastępując ich napływowymi urzędnikami rosyjskimi. Również sądownictwo przeszło pod pełną kontrolę władz rosyjskich, z wyjątkiem spraw rodzinnych ludności muzułmańskiej, którymi nadal zajmowali się sędziowie duchowni. W 1844 utworzone zostało namiestnictwo zakaukaskie. Namiestnik był zwierzchnikiem całej miejscowej administracji, zarówno cywilnej, jak i wojskowej.