Twórczość Twórczość Jamesa H. Schmitza zaliczana jest do gatunku przygodowej space opery, ale chociaż autor nie stroni od kosmicznej nawalanki, gwiezdne wojny są jedynie wspominane jako przestroga odległej przeszłości. Główna tematyka tych utworów to zdolności parapsychiczne, etyka i problemy ekologiczne. Akcja większości z nich rozgrywa się w stworzonym przez Schmitza anturażu międzygwiezdnej cywilizacji ludzkiej obejmującej Piastę, dużą gromadę gwiazd położoną w pobliżu osi Galaktyki. Autor rysuje Piastę jako środowisko przyjazne rodzajowi ludzkiemu, a czasami wręcz sielankowe.
Mocną stroną Jamesa H. Schmitza są postacie bohaterów. Gardner Dozois tak napisał o nim w antologii Stare dobre czasy:
A ponieważ wiele z nich to kobiety:
Bohaterki Schmitza, to nie są już dominujące wcześniej w literaturze „damy w opresji”, ale samodzielne i inteligentne kobiety; potrafią znokautować z półobrotu czy strzelić w razie potrzeby, i nigdy nie tracą głowy. Telzey Amberdon, nastoletnia telepatka czy Trigger Argee, agentka wywiadu, pojawiają się w wielu utworach, częstokroć razem.