Vanua Lava – druga pod względem wielkości wyspa archipelagu Wysp Banksa w prowincji Torba na Vanuatu. Większa od niej jest tylko wyspa Gaua. Wyspa jest położona około 120 kilometrów na północny wschód od Espiritu Santo i na północ od Gaua. Powierzchnia wyspy to ok. 314 km². Vanua Lava jest zamieszkiwana przez 2623 osoby (2009 r.).
Geografia Wyspa ma ok. 25 km na osi północ-południe i ok. 20 na osi wschód-zachód. Vanua Lava ma dwa naturalne porty: Port Patterson na wschodzie i Vureas Bay na południowym zachodzie. Na wyspie znajduje się aktywny wulkan Mount Suretamate o wysokości 921 metrów; ostatnia duża erupcja miała miejsce w latach 1965-1966 [dostęp 2013-07-15]. Na wschodniej stronie wyspy położone są wysepki Kwakea i Ravenga, z kolei na zachodzie położona jest zatoka Waterfall Bay.
Historia Europejczycy odkryli Vanua Lavę w dniach 25-29 kwietnia 1606 roku podczas hiszpańskiej ekspedycji pod dowództwem Pedro Fernándeza de Quirós. Wyspa została nazwana Portal de Belén czyli Stajenka (szopka) betlejemskaKelly, Celsus, O.F.M. La Austrialia del Espíritu Santo. The Journal of Fray Martín de Munilla O.F.M. and other documents relating to the Voyage of Pedro Fernández de Quirós to the South Sea (1605-1606) and the Franciscan Missionary Plan (1617-1627) Cambridge, 1966, s.