– na Sycylii wybuchło I powstanie niewolników 133 p.n.e. Rzymianie złamali opór Celtyberów pod Numancją konsul i prawnik rzymski Publiusz Mucjusz Scewola tworzył podstawy prawa cywilnego 123 p.n.e. Rzymianie zdobyli skolonizowane przez Fenicjan wyspy Baleary (okrutna rzeź mieszkańców) trybun ludowy Tyberiusz Grakchus próbował wprowadzić reformę rolną w Rzymie 121 p.n.e. – Galia Narbońska została rzymską prowincją 120–101 p.n.e. – inwazja Cymbrów i Teutonów na Galię, Hispanię i północną Italię 107–100 p.n.e. – Mariusz przeprowadził reformę armii rzymskiej 105 p.n.e. – Cymbrowie i Teutoni rozbili wojska rzymskie w bitwie pod Arausio (na lewym brzegu Rodanu) 102 p.n.e. – Rzymianie pod wodzą Mariusza zadali klęskę Teutonom pod Aquae Sextiae 101 p.n.e. – Cymbrowie wkroczyli do północnej Italii, rozbici przez Mariusza w bitwie pod Vercellae