Następny etap rozpoczął się 1 stycznia 1999 roku i trwał do czerwca 2002 roku. Europejski Instytut Walutowy został przekształcony w Europejski Bank Centralny, który otrzymał status niezależnej instytucji odpowiedzialnej za stabilność euro oraz prowadzenie wspólnej polityki pieniężnej. Od 1 stycznia 1999 roku euro stało się oficjalną walutą, jednak nie funkcjonowało jeszcze w obiegu pieniężnym, nastąpiło to dopiero od 1 stycznia 2002 roku.
Od 2008 roku Unia EuropejskaEUROPA – Euro, Oficjalny portal Unii Europejskiej (pol.) [dostęp 26 stycznia 2012]. znalazła się w głębokim kryzysie finansowym i gospodarczym, co wywindowało parę EUR/USD na maksima historyczne. Kryzys był spowodowany skumulowaniem się skutków wielu niekorzystnych zjawisk, takich jak załamanie na rynku kredytów hipotecznych w USA w latach 2007–2008, wysoki dług publiczny i wybujała ekspansja kredytu bankowego w niektórych państwach członkowskich strefy euro, nadmierne inwestycje spekulacyjne w takich obszarach jak budownictwo, nieruchomości i usługi finansowe, a także szybki wzrost cen na rynkach surowców, paliw i żywności.