Jeszcze przed upadkiem Zakaukaskiej Demokratycznej Republiki Ludowej bolszewicy z Baku podjęli próbę przejęcia władzy, organizując Komunę Bakijską, której przywódcą był Ormianin Stepan Szaumian. Komuna przetrwała do 25 lipca 1918.
We wrześniu 1918 na terytorium Azerbejdżanu wkroczyły wojska tureckie, które faktycznie kontrolowały cały kraj do końca roku. Na jej miejsce do Azerbejdżanu wkroczyli Brytyjczycy, którzy w odróżnieniu od Turków nie ingerowali w życie polityczne republiki. Wojska brytyjskie wycofały się z Azerbejdżanu w sierpniu 1919. Sytuacja Demokratycznej Republiki Azerbejdżanu była jednak bardzo trudna. Wobec zwycięstw Czerwonych w wojnie domowej w Rosji politycy azerscy zdali sobie sprawę z tego, że ich kraj może stać się celem radzieckiego podboju. Rosja Radziecka dążyła do zdobycia Zakaukazia z powodów gospodarczych – z tego regionu pochodziło 2/3 ropy naftowej wydobywanej w Imperium Rosyjskim przed 1914, 1/4 produkcji manganu i miedzi oraz znacząca część produkcji towarów tropikalnych (owoce, wino, tytoń, herbata). Koordynacją działań bolszewików na rzecz opanowania Kaukazu zajmowało się od kwietnia 1920 Biuro Kaukaskie przy Komitecie Centralnym partii, na czele którego stał Sergo Ordżonikidze.