Szczególnie jest to widoczne w balecie Pietruszka, gdzie Fokin udowadnił, że można zrezygnować z frywolnych i fantazyjnych tematów, aby wyrazić całą gamę głębokich złożonych ludzkich emocji.
Michaił Fokin opracował 5 zasad reformy baletu, które stały się podstawą współczesnej sztuki baletowej, opublikował je w 1914 roku. Rozbił stronę konstrukcyjną baletu i odrzucił wprowadzone przez Petipę schematy (adagio, wariacje, pas de trois, pas de quatre stosował w dowolnym porządku). Stosował figury geometryczne i proste linie grup, komponując niesymetrycznie. Dążył do znalezienia nowych form ruchowych opartych na tańcu klasycznym, uważał, że człowiek może i powinien być wyrazisty od stóp do głowy. Dążył do zreformowania konwencjonalnej pantomimy poprzez nadanie wyrazistości gestom pantomimicznym i przekształcenie ich w aktorskie środki wyrazu. Dbał o jednolitą stylizację wszystkich elementów widowiska.
W latach 1911–1914 mieszkał we Francji. Po wybuchu wojny w 1914 roku wrócił do Rosji, ale w 1918 roku wyjechał wraz z rodziną do Szwecji. Zamieszkał w Ameryce - w Nowym Jorku, gdzie utworzył szkołę baletową. Występował razem z żoną Wierą, potem w założonym przez siebie w 1924 roku Amerykańskim Zespole Baletowym, układał choreografię również dla zespołów europejskich (współpraca z Idą Rubinstein).