Upadek Jugosławii w 1941 roku zaowocował powstaniem Niepodległego Państwa Chorwackiego pod rządami ustaszy, państwa wasalnego III Rzeszy. Upadek tej ostatniej i kompromitacja ruchu ustaszy kolaboracją z nazistami spowodowały odrodzenie Jugosławii w 1945 roku. Początkowo także pojawiła się idea jej federacji z Bułgarią, której sprzeciwił się jednak Józef Stalin. Jugosławia rządzona przez komunistów z Josipem Brozem Titą na czele, formalnie była federacją od początku, a od lat 60. XX wieku coraz więcej faktycznych kompetencji uzyskiwały poszczególne republiki związkowe państwa, faktycznie zmierzając w kierunku federalizmu, co podkreślała konstytucja z 1974 roku.
Upadek jugoslawizmu nastąpił w końcu XX wieku. W 1980 roku zmarł Tito. Kryzys gospodarczy w latach 80. spowodował odchodzenie od idei jugosłowiańskiej szczególnie w bardziej rozwiniętych gospodarczo częściach państwa – Słowenii i Chorwacji. Zwolenników usamodzielnienia inspirowały też wydarzenia na świecie, zwłaszcza tendencje niepodległościowe poszczególnych narodów Związku Radzieckiego. Dążenia secesyjne wspierały też Niemcy.