Synod nowogródzki – synod biskupów prawosławnych, jaki odbył się 15 listopada 1415 w Nowogródku, pod przewodnictwem wielkiego księcia litewskiego Witolda. W czasie jego trwania ogłoszono Grzegorza Cambłaka metropolitą litewskim i kijowskim, zwierzchnikiem Kościoła prawosławnego w Wielkim Księstwie Litewskim, co oznaczało proklamację autokefalii metropolii litewskiej bez wymaganej w podobnych przypadkach zgody dotychczasowego zwierzchnika (w tym przypadku patriarchy Konstantynopola). Synod podjął również istotne postanowienia dotyczące funkcjonowania Kościoła, nadając świeckim władcom Litwy, chociaż nie byli oni wyznawcami prawosławia, prawo wskazywania kandydatów na urzędy biskupie.
Okoliczności zwołania synodu W 1414 wielki książę litewski Witold zażądał od patriarchy Konstantynopola ponownego utworzenia autonomicznej metropolii litewskiej, istniejącej w latach 1299-1330 i 1354-1389. Jako kandydata na nowego metropolitę wskazał Grzegorza Cambłaka. Patriarcha odmówił jednak, przez co Witold postanowił erygować metropolię litewską bez jego zgody. Jesienią 1414 w Nowogródku synod złożony z biskupów, przełożonych klasztorów oraz książąt i bojarów nominował Grzegorza na metropolitę litewskiego. Wiosną następnego roku Grzegorz Cambłak bezskutecznie prosił patriarchę o zatwierdzenie jego wyboru.