Materiał zmiennofazowy, materiał PCM (ang.PCM – phase-change material) – inaczej związek zmiennofazowy lub materiał przemiany fazowej. Jest substancją, która jest w stanie absorbować, akumulować i uwalniać dużą ilość energii na jednostkę masy w zakresie temperatury przemiany fazowej (np. ciało stałe – ciecz). W trakcie pochłaniania energii temperatura PCM nie ulega zmianie.
thumb|Instalacja solarna z magazynowaniem ciepła wykorzystująca materiał PCM thumb|Ogrzewacz dłoni działający na zasadzie zmiany fazy (wykorzystujący octan sodu) Klasyfikacja i właściwości Można wyróżnić szereg klasyfikacji materiałów zmiennofazowych, ze względu na: rodzaj przemiany fazowej ciecz – ciało stałe, ciało stałe – ciecz (występują w formie kapsułek), ciecz - gaz, gaz - ciecz, ciało stałe - ciało stałe (solid-solid), rodzaj związku organiczne parafiny (alkany), kwasy tłuszczowe, ciecze jonowe, nieorganiczne uwodnione sole,
Właściwości nieorganicznych PCM wysokie ciepło utajone, niestabilne termicznie, istnieje możliwość rozdziału faz (z czego wynika nieefektywne działanie związku), wyższa pojemność cieplna od organicznych PCM, często ulegają przechłodzeniu, często wywołują korozję, znajdują głównie zastosowanie w urządzeniach do magazynowania energii słonecznej,