thumb|240px|Sfera w przestrzeni euklidesowej trójwymiarowej Autolykos z Pitane, Autolikos ho Pitaneos (ur. ok. 360 p.n.e., zm. ok. 290 p.n.e.) – autor najstarszego, greckiego traktatu z matematyki, zachowanego do czasów nowożytnych.

Życiorys Pochodził z portowego miasta Pitane w Eolii (dzisiejsza Azja Mniejsza). Żył równolegle z Arystotelesem i Euklidesem. Był nauczycielem Arkesilaosa, założyciela średniej Akademii, z którym według relacji Diogenesa Laertiosa, odbył podróż do Sardes. Później żył i tworzył w Atenach. Był zwolennikiem poglądów Eudoksosa na budowę wszechświataModel 27 koncentrycznych sfer wyjaśniający ruchy Ziemi, Słońca i gwiazd.. Imię Autolykosa wywodzi się z mitologii, greckie λύκοςλύκος w pl.wiktionary.org. (lykos) oznacza wilka.

Prace

Dwie z prac Autolykosa zachowały się do naszych czasów: O obracającej się sferze () – opisuje podstawowe zagadnienia z dziedziny geometrii sferycznej, konieczne w obserwacjach astronomicznych. Traktat ten jest ważnym dowodem stanu greckiej wiedzy z zakresu geometrii w okresie klasycznym. W późnym antyku znalazł swoje miejsce w kanonicznym zestawieniu różnych prac tzw. Małej astronomii, który wykładano po Elementach Euklidesa, a przed Almagestem (Wielkiej astronomii).