Monety kolekcjonerskie III Rzeczypospolitej – monety posiadające obiegowy status prawny, emitowane przez Narodowy Bank Polski od 1990 roku z umieszczonymi na awersie nazwą państwa „Rzeczpospolita Polska” oraz godłem w postaci orła w koronie, emitowane z rewersami poświęconymi wybranym tematom kolekcjonerskim, bite najczęściej w metalach szlachetnych, w podwyższonym standardzie w stosunku do monet powszechnego obiegu (np. stemplem lustrzanym), najczęściej wprowadzane do obiegu kolekcjonerskiego w cenach przekraczających ich nominał. Monety te są kontynuacją kolekcjonerskiej działalności emisyjnej Narodowego Banku Polskiego rozpoczętej w okresie PRL w 1972 r.
Ze względu na przesunięcie w czasie o pięć lat zmiany polskiego systemu monetarnego w stosunku do przejścia z Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w Rzeczpospolitą Polską, monety kolekcjonerskie III Rzeczypospolitej zaliczane są do jednej z dwóch grup:
przeddenominacyjnych (1990–1994) albo podenominacyjnych (1995–).
Z formalnego punktu widzenia kolekcjonerskie monety podenominacyjne są prawnym środkiem płatniczym w Polsce. Ich każdorazowe wprowadzenie do obiegu legitymizują odpowiednie zarządzenia prezesa Narodowego Banku Polskiego publikowane w Monitorze Polskim.