Budowa teodolitu 450px|thumb|left|Układ osiowy bordy i podstawowe osie teodolitu:1 – spodarka2 – tuleja złączona ze spodarką3 – koło poziome4 – alidada5 – dźwigary lunety6 – luneta7 – koło pionowe sprzęgnięte z lunetąvv – pionowa (inaczej główna) oś obrotu teodolitu lub alidadyhh – pozioma oś obrotu lunetyll – oś libelli alidadowej (rurkowej)pg – płaszczyzna główna libelli okrągłej thumb|450px|Schemat teodolitu
W większości przypadków używane są teodolity stojące, mocowane podczas pracy na trójnożnych statywach. W warunkach podziemnych zakładów górniczych stosowane są także teodolity górnicze wiszące, zawieszane (mocowane przegubowo) na specjalnym trzpieniu, wkręcanym w element drewnianej obudowy wyrobiskaStanisław Gisman: Ilustrowany górniczy słownik encyklopedyczny, Wydawnictwo Górniczo-Hutnicze, Stalinogród 1955, s. 354.
Historia Nie wiadomo, kto wynalazł urządzenie, ale posługiwał się nim szesnastowieczny angielski matematyk Leonard Digges. Teodolit został udoskonalony przez brytyjskiego wynalazcę Williama Stanleya. Teodolit udoskonalił także i przystosował po raz pierwszy do pomiarów podziemnych generał Jan Chrzciciel Komarzewski, były szef kancelarii wojskowej króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Zobacz też
tachimetr niwelator
Przypisy
Kategoria:Instrumenty i sprzęt geodezyjny