Na niematerialny umysł składa się rozumienie i wola; przy czym termin „rozumienie” interpretować należy w duchu newtonowskim. Na tej podstawie Edwards wprowadza do teologii metafizyczną kategorię oporu (ang. resistance). Własności przedmiotów są właśnie wynikiem oporu jaki stawia ciało. Opór jest przejawem mocy Boskiej i może być interpretowany w duchu zasad dynamiki Newtona. Według nich ciało nie może zmienić swego obecnego stanu, jeżeli nie zadziałamy na nie pewną siłą. Ciało w spoczynku nie zmieni swego położenia, natomiast ciało, na które zadziałano siłą pozostanie w ruchu.
thumb|upright|Portret Thomasa Jeffersona autorstwa Rembrandta Peale’a, 1800
Jako kalwinista i zdecydowany determinista, Jonathan Edwards zaprzeczał również istnieniu wolnej woli, mówiąc „Możemy robić, co chcemy, ale nie możemy pragnąć wszystkiego, czego chcemy” (ang. we can do as we please, but we cannot please as we please). Według Edwardsa, ani same dobre uczynki ani sama wiara nie są wystarczające do zbawienia. Jest to raczej nieuwarunkowana łaska Boga, który sam decyduje o ludzkim przeznaczeniu.