który rzekł i wszystko poczęło istnieć”. Ten sam targum trzecie ’ehjeh występujące w wersecie 15 parafrazuje: „Jestem, który jestem i który będzie”.

Pochodzenie jhwh od rdzenia hjh/hwh Większość interpretacji pochodzenia tetragramu skupia się na ustaleniu znaczenia czasownika hājâ(h) i jego starszej wersji hăwâ(h). Interpretacja ontologiczna hjh/hwh Interpretacja ta zakłada, że rdzeń hjh (hājâ(h)) oraz jego starsza wersja hwh znaczy „być, istnieć”. Tetragram znaczy więc: „Który jest”, „on Jest”, „Będący”C.S. Bartnik, Dogmatyka katolicka, Lublin 2000, s. 65.. Za takim rozumieniem przemawia świadectwo Septuaginty, która przekłada hjh na imiesłów ho ōn (od czasownika einai) oraz Wulgaty, która oddaje hjh przez formę czasownika esse. Tłumacze najwyraźniej pozostawali pod wpływem greckiej myśli filozoficznej, sięgającej Platona i Arystotelesa, i z jej punktu widzenia czytali i rozumieli tekstJ. Ratzinger, Wprowadzenie w chrześcijaństwo, Kraków 1994, s. 108.. Ich tłumaczenie zakładało absolutne istnienie Boga, jego niezależność i samoistność. Wywarło ono ogromny wpływ na późniejszych myślicieli: Filona z Aleksandrii, patrystykę grecką i łacińską, uczonych średniowiecznych i późniejszychP. Ricoeur, „Od interpretacji do przekładu” [w:] A. Lacocque, P. Ricoeur, Myśleć biblijnie, Kraków 2003, s.