Z kolei sytuacja polityczna Azerbejdżanu, którego gospodarka opiera się niemal wyłącznie na eksporcie ropy naftowej i gazu ziemnego, podlega zmianom związanym z kolejnymi meandrami polityki energetycznej Rosji i Europy.
Sowieckie republiki autonomiczne na Kaukazie Północnym nie uzyskały niepodległości. Doszło w nich do powstań górali kaukaskich przeciwko władzy rosyjskiej, w pierwszym rzędzie opartych jednak nie na dążeniach narodowościowych, lecz na odrodzeniu islamu.
Ludność mały|Narodowości Kaukazu
Dziś Kaukaz zamieszkuje około 70 grup etnicznych o różnym stopniu rozwoju świadomości narodowej, o różnym pochodzeniu i kulturze. Jest to odzwierciedleniem długiej i skomplikowanej historii regionu, w toku której obok autochtonicznej ludności rodzimej na Kaukazie pojawiały się liczne ludy napływowe. Ludy zamieszkujące dziś region Kaukazu należą do trzech wielkich grup: ludy kaukaskie – Gruzini, Abchazowie, Abazyńczycy, Adygejczycy, Czerkiesi, Kabardyjczycy, Awarowie, Czeczeni, Ingusze, Bacbijcy, Lezgini ludy indoeuropejskie – Ormianie, Osetyjczycy, Kurdowie, Tałyszowie, Tatowie, Rosjanie, Ukraińcy, Grecy ludy tureckie – Azerowie, Bałkarzy, Karaczajowie, Kumycy, Nogajowie ludy semickie – Asyryjczycy.