Twórczość Historia Longobardów Historia Longobardów liczy 6 ksiąg. Przy jej pisaniu Paweł Diakon korzystał z niezachowanych współcześnie dzieł Sekundusa z Trydentu (zm. 612) Kroniki Longobardów i prawdopodobnie z Origo gentis Longobardorum (O pochodzeniu Longobardów). Sięgnął również do Kroniki Perktarita, Kroniki Fredegara, Księgi pontyfikalnej, prac Grzegorza z Tours, Bedy Czcigodnego, Izydora z Sewilli, Jordanesa i Wenancjusza Fortunasa. Historia Longobardów zawiera cytaty z Wergiliusza, Pliniusza Starszego, Aureliusza Wiktora, Justynusa.
Dzieło przedstawia historię ludu od czasów legendarnych do 744 roku. Nie jest ukończone, nie posiada wstępu i zakończenia, co może sugerować, że autor zmarł nagle i nie opisał czasów mu współczesnych. W części legendarnej Paweł Diakon zawarł m.in. informacje o germańskich wierzeniach pogańskich (bóstwo Wodan i jego żona, ludzie o psich głowach itd.), co w piśmiennictwie VIII wieku było zjawiskiem rzadko spotykanym poza SkandynawiąКузнецова Т. И., Павел Диакон, Восточная литература..