Przy placu biegła Struga Karmelicka na której wybudowano Młyn Czapnik (nazywany też Małym Królewskim Młynem i Młynem Sążnickim, z ok. XV wieku). Młyn uległ zniszczeniu podczas wojny ze Szwecją w 1655.
W XV wieku wybudowano szpital dla trędowatych z kościołem św. Krzyża (zbudowanym na planie krzyża z kopułą na skrzyżowaniu naw) oraz cmentarzem. W 1772 bp Krzysztof Szembel zadecydował o zakończeniu działalności szpitala. Kościół został sprzedany przez abpa Ignacego Raczyńskiego w porozumieniu z władzami miasta, i rozebrany w 1797.
XVIII/XIX wiek W 1793 Prusacy zaczęli reorganizować system fortyfikacji w rejonie Bramy Wrocławskiej, zburzone zostały mury miejskie, a brama przeniesiona na drogę w kierunku Berlina (w 1816). Układ komunikacyjny w rejonie placu zaprojektował David Gilly.
Przed 1800 przy placu wybudowane zostały murowane budynki, m.in. budynek hotelu Saskiego (pierwotnie dom Józefa Malczewskiego), dom Speichertów, dom Pietschów, kamienica przy Św. Marcinie, budynek przy ul.