Historia muzeum lewo|mały|180x180px|Wejście do Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej W 1910 muzeum rozpoczęło prace nad poszerzeniem swojego profilu o wątki etnograficzne. W tym celu powołano komitet przygotowujący wystawę, której centralnym punktem miała być wierna rekonstrukcja chaty kujawskiej. Kustoszem otwartej w 1911 wystawy był Cyprian Apanowicz. Ze względu na ciągle powiększające się zbioru muzealne, na początku lat 20 pojawił się pomysł przeniesienia muzeum do nowego, większego budynku.
Komitet Budowy gmachu Muzeum Ziemi Kujawskiej zawiązał się w 1925 (w składzie komitetu była m.in. właścicielka dóbr Sierzchowo, Anna Boye), a w 1930 oddano do użytku nowy, ozdobiony neogotyckimi elementami gmach muzeum, zlokalizowany przy ulicy Słowackiego. Z okazji otwarcia wydano pierwszy przewodnik po muzeum, którego autorem był Szymon Racja, kustosz muzeum.