30–25 mln lat temu – oderwaniem się płyty południowoamerykańskiej od antarktycznej, czyli otwarciem Cieśniny Drake’a (wcześniejszy oceaniczny prąd wokółrównikowy – przez Morze Śródziemne – zastępuje prąd wokółantarktyczny), ok. 15–10 mln lat temu – pogrążenie się grzbietu Grenlandia–Islandia–Wyspy Owcze i napływ na południe abisalnej wody z Morza Arktycznego, ok. 5–3 mln lat temu – zamknięcie Przesmyku Panamskiego (połączenie się płyt południowo- i północnoamerykańskiej; wzmocnienie Prądu Zatokowego).
Ostatni okres kenozoiku – czwartorzęd (od 2,588 mln temu do dziś) – charakteryzuje występowanie okresowych zlodowaceń i interglacjałów. Istnieją hipotezy wiążące przejścia między tymi okresami z cyklicznym zatrzymywaniem i uruchamianiem transportera solnego, czyli zwalnianiem i przyspieszaniem downwellingu północnoatlantyckich wód głębinowych, jednak problem nie został dotychczas ostatecznie rozwiązany. Próbując znaleźć odpowiedź na pytanie o przyczyny zlodowaceń, Tjeerd H. van Andel napisał w roku 1994, we wprowadzeniu do rozdziału Ku epoce lodowej książki Nowe spojrzenie na starą planetę: