Sobory mogły być zwoływane także przez cara, co wynikało z koncepcji Trzeciego Rzymu i uznania szczególnych uprawnień władcy związanych z życiem religijnym w państwie.
Ważnym zadaniem zwierzchnika Kościoła było wydawanie listów pasterskich kierowanych do ogółu duchowieństwa lub tylko do wybranych osób, w których hierarcha udzielał ogólnych pouczeń teologicznych i moralnych lub wypowiadał się w sprawach bieżących.
Szczególnym zadaniem patriarchy było reprezentowanie Kościoła i obrona jego interesów przed władzami świeckimi. Miał ponadto prawo ubiegania się u cara o wybaczenia dla osób, które popadły w niełaskę. W rytuale pieczałowanija zwierzchnik Kościoła w otoczeniu biskupów przypominał władcy dawne zasługi osoby, za którą się wstawiał, jak również obiecywał, iż kolejne jej przewinienie pociągnie za sobą również kary cerkiewne.
Wybór zwierzchnika powinien być, podobnie jak w okresie metropolitalnym, dokonywany przez sobór biskupów i potwierdzony poprzez powtórzenie ceremonii chirotonii biskupiej. O ile drugi wymóg był bezwzględnie stosowany do objęcia urzędu przez Nikona włącznie, pierwszy w praktyce był omijany, a znaczący wpływ na wybór miał car (por.