Wielu litewskich wojów i książąt pozyskiwało włości na ziemiach ruskich, przyjmując nierzadko chrzest w obrządku tego wyznania. Cerkwie prawosławne, a być może także monastery, w Wilnie fundowała Julianna twerska – druga żona wielkiego księcia Olgierda. Ze świątyń korzystali, obok fundatorki i jej świty, także kupcy ruscy, którzy w I poł. XIV w. tworzyli już w mieście zwartą kolonię. W wyniku rozwoju terytorialnego Wielkiego Księstwa Litewskiego w XIII i XIV w. rosła liczba żyjących w jego granicach prawosławnych Rusinów. Prawosławie przyjęli m.in. trzej bracia Trojdena, Wojsiełk, synowie Giedymina Jawnuta (Iwan), Narymunt (Gleb), Lubart (Dymitr).
Zdaniem Z. Kiaupy, J. Kiaupiene i A. Kuncevičiusa na ziemiach etnicznie litewskich nie była prowadzona szerzej zakrojona misja prawosławna, przez co wśród elit państwa litewskiego wyznanie to przyjmowali jedynie ci możnowładcy, którzy sprawowali władzę na ziemiach ruskich Wielkiego Księstwa. Jak podkreślają ci autorzy: