Focjusz, imię świeckie Aleksandr Aleksandrowicz Purlewski (ur. w Żytomierzu, zm. 3 sierpnia 1938 w Gorkim) – rosyjski biskup prawosławny.
Życiorys Pochodził z rodziny radcy stanu, był jednym z pięciorga dzieci (oprócz nich Purlewscy wychowywali również troje sierot). Jego brat Nikołaj, po złożeniu ślubów zakonnych Nikon, także został biskupem prawosławnym. Ukończył szkołę gospodarstwa wiejskiego i podjął pracę jako agronom. W 1910 ukończył ponadto studia teologiczne w Kijowskiej Akademii Duchownej ze stopniem kandydata nauk. W tym samym roku ożenił się z córką protoprezbitera parafii w Pleszkanach Olgą, zaś 4 listopada 1910 został wyświęcony na kapłana. W małżeństwie Purlewskich urodziły się trzy córki: Anastasija, Warwara i Marija. Ks. Aleksandr Purlewski pracował od 1910 do 1911 jako wykładowca Wołyńskiego Seminarium Duchownego w Żytomierzu, będąc równocześnie katechetą w miejscowym gimnazjum żeńskim. Następnie pracował w szkole duchownej w Krzemieńcu, szkole żeńskiej w Żytomierzu (od 1911 do 1916), gimnazjum żeńskim w Piatigorsku (1916) oraz seminarium duchownym w Charkowie (1916–1919).