Strajk (ros. Стачка, Staczka, inne nazwy: Czarcie gniazdo, ros. Чёртово гнездо, Cziortowo gniezdo, Historia strajku, ros. История стачки, Istorija staczki) – niemy film radziecki w reżyserii Siergieja Eisensteina z 1924 roku. Jest pierwszą częścią epopei filmowej (następne części to Pancernik Potiomkin i Październik: 10 dni, które wstrząsnęły światem).
Historia filmu Strajk jest pierwszym filmem Siergieja Eisensteina, który reżyser tworzył z zespołem filmowym Proletkultu. Według słów twórcy jest filmem proletariackim, zainspirowanym dialektyką marksistowską. Do nakręcenia filmu Eisenstein wykorzystał doświadczenia, zdobyte podczas współpracy z Lwem Kuleszowem, polegające na tworzeniu dzieła z zastosowaniem oddziałujących na siebie kadrów, co wyzwalało kreatywność twórcy podczas montażu filmu. Strajk bazuje na bardzo krótkich ujęciach, stanowiących wobec siebie kontrast. Stwarza on wrażenie konfliktu zarówno estetycznego, jak i znaczeniowego.
W filmie brak głównego bohatera. Najważniejsze w strajku są sceny masowe, co nie odbiegało od zmian, jakie dokonały się w trzeciej dekadzie XX wieku w radzieckim teatrze awangardowym (w założeniu tej reformy jednostka była oznaką przemijającej sztuki burżuazyjnej).