Głównym tematem książki jest dorastanie oraz konieczność podejmowania moralnych decyzji dotyczących dobra i zła.
Zdaniem socjolożki i krytyczki Kingi Dunin pod względem pedagogicznym Kajtuś Czarodziej przewyższa cykl o Harrym Potterze, ponieważ bohater przechodzi w jednej książce znacznie głębszą przemianę, a przedstawiony świat jest bardziej realistyczny i mniej jednoznaczny moralnie. Jednocześnie Dunin krytykowała powieść za obecność, jej zdaniem, przestarzałych poglądów dotyczących płci i rasy.
Przekłady
Angielskie tłumaczenie (Kaytek the Wizard) powieści ukazało się w sierpniu 2012 roku i było drugą powieścią Korczaka wydaną w języku angielskim po Królu Maciusiu Pierwszym.
Adaptacje
Powieść była wielokrotnie adaptowana na potrzeby teatru, między innymi w 2008 roku w reżyserii Łukasza Kosa oraz w 2012 roku w reżyserii Jerzego Łazewskiego.
W 1997 roku Julia Wernio zrealizowała telewizyjną adaptację utworu, której premiera odbyła się w 1999 roku. Produkcja trwała 46 minut.
Po zawarciu w 2011 roku porozumienia między Instytutem Książki a wrocławską firmą Media Brigade zapowiedziano również realizację pełnometrażowej ekranizacji kinowej, która miała być zrealizowana pod koniec tej dekady.