Historia thumb|Zachodnia elewacja gotyckiego kościoła św. Mateusza ze stojącą obok dzwonnicą thumb|Neoklasycystyczna plebania w Opalenicy Pierwsza wzmianka o Opalenicy – w dokumencie wystawionym przez Władysława Jagiełłę – pochodzi z roku 1393. Miejscowość, określona jeszcze jako wieś, została wówczas przez króla wykupiona z zastawu i darowana jej wcześniejszemu właścicielowi, o imieniu Ticza (czyli Dietrich lub Thietmar) Bar (nazwisko to występuje w dokumentach również w pisowni Ber, Baer i Beer). Lokowanie na prawie magdeburskim musiało odbyć się między 1399 (kiedy była wzmiankowana jako wieś) a 1401 rokiem, kiedy to w mieście Opalenica ufundowano kościół św. Mateusza, ale nie zachował się dokument lokacyjny. Historycy odnotowali dokument z 1404 roku, który nie zachował się do dziś, nadający miastu postrzygalnię, jatkę mięsną, 2 piekarnie, 2 mydlarnie, oraz 2 kramy sukiennicze. W dokumencie z 1405 roku wymieniony jest opalenicki wójt.