Charyzmat Charyzmat bernardyński wypływa w prostej linii z charyzmatu franciszkańskiego, stanowiąc jego odrośl w kulturze polskiej. Franciszek z Asyżu zalecał braciom dbać nie tylko o własne uświęcenie, ale też i o uświęcenie ludzi. Cechą charakterystyczną bernardynów stało się przebywanie i apostolstwo wśród prostego ludu poprzez kwestę, kaznodziejstwo, ale też i działalność kulturalną. Wystrój bernardyńskich świątyń, jak i sprawowane w nich nabożeństwa przyciągały wiernych swą plastycznością, odwoływały się do ich uczuć. Wiele z tych kościołów posiadało status sanktuarium. Ważnymi elementami oddziaływania na wiernych były również III Zakon i bractwa religijne.
Działalność artystyczna bernardynów również była ukierunkowana na apostolstwo. Należy wymienić tu bł. Władysława z Gielniowa, autora pierwszych pieśni religijnych w języku polskim, przede wszystkim napisanej na pół wieku przed „ojcem literatury polskiej” Mikołajem Rejem stylem akrostychicznym pieśni Jezusa Judasz przedałWładysław nie był jedynym poetą w habicie, jednak zostało mu przypisanych wiele utworów autorstwa innych braci.. Malarstwem zajmowali się: Franciszek Lekszycki, Benedykt Mazurkiewicz, Walenty Żebrowski, Franciszek z Sieradza.