odwiedzenie bliskich z drugiej strony szlabanu wymagało uzyskania kosztownej wizy i podróży przez przejście graniczne w Użhorodzie. W latach 90. XX w. o wsi stało się głośno, a jej mieszkańcy zaczęli dążyć do – przynajmniej częściowego – otwarcia granicy. Symbolem tych dążeń było ustawienie jesienią 2003 roku po obu stronach granicy symbolicznych połówek bram seklerskich z napisami: „Z jednych Slemenców stały się dwa, niech stwórca je zjednoczy” oraz „Niech będzie, jak było”. Wreszcie 23 grudnia 2005 roku, po interwencjach międzynarodowych (m.in. amerykańskich), otwarto między Veľkimi i Malymi Slemencami pieszo-rowerowe przejście graniczne; dla wielu mieszkańców była to pierwsza okazja odwiedzin drugiej części rodzinnej wsi. Dwa lata później Słowacja weszła do strefy Schengen, co oznaczało powrót do obowiązku wizowego dla obywateli Ukrainy.
Los Slemenców został ukazany w filmie dokumentalnym Jaroslava Vojtka pt. Granica, uznanym w 2009 roku na festiwalu Między Morzami za najlepszy dokument Europy Środkowo-Wschodniej.
Przypisy
Bibliografia Воссоединение через 60 лет
Linki zewnętrzne
O filmie Granica
Kategoria:Miejscowości w powiecie Michalovce