Zwolennicy pluralizmu krytykują: postulat zwiększania liczby faktów, który zastępują postulatem zwiększania liczby teorii lub hipotez; postulat wyjaśniania badanych faktów za pomocą jednej teorii, który zastępują postulatem, że ten sam zbiór faktów może być wyjaśniany przez wiele wzajemnie ze sobą niezgodnych teorii; zakaz używania jednocześnie wzajemnie niespójnych teorii, proponując postulat postępowania kontrindukcyjnego, argumentując, że nauka rozwija się w oparciu o konfrontację (i próby usunięcia sprzeczności) wzajemnie sprzecznych stanowisk – jednym z najbardziej znanych przypadków używania jednocześnie wzajemnie niespójnych teorii („zaszczepionych programów badawczych” w terminologii Lakatosa) jest fakt, że astronomia planetarna Kopernika opierała się na całkowicie sprzecznej z nią fizyce Arystotelesa.
Bibliografia Paul Feyerabend, Przeciw metodzie, Wydawnictwo „Siedmiogród”, Wrocław 1996 Kazimierz Jodkowski, Metodologiczne aspekty kontrowersji ewolucjonizm-kreacjonizm, „RRR 35", Wydawnictwo UMCS, Lublin, 1998, . Kazimierz Jodkowski, Niewspółmierność. Studium przypadku: kontrowersja ewolucjonizm-kreacjonizm, wersja internetowa Kazimierz Jodkowski, Wspólnoty uczonych, paradygmaty i rewolucje naukowe, „RRR 22", Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1990.
Kategoria:Filozofia nauki Kategoria:Metodologia nauki Kategoria:Doktryny epistemologiczne