Ołeksij Wasylowycz Petrenko, ukr. Олексій Васильович Петренко (Aleksiej Wasiljewicz Pietrienko (ros. Алексей Васильевич Петренко; ur. 26 marca 1938 w małej miejscowości w Czernihowie w obwodzie czernihowskim, zm. 22 lutego 2017 w Moskwie) – ukraiński, radziecki i rosyjski aktor filmowy i teatralny.
Życiorys Ukrainiec. Absolwent Charkowskiego Instytutu Teatralnego. Przez trzy sezony pracował w teatrach na Ukrainie. W 1964 roku został zaangażowany do Teatru im. Lensowietu w Leningradzie, gdzie występował głównie grając role komediowe. Od 1978 roku został aktorem moskiewskiego MCHAT. Dużą popularność i uznanie przyniosła mu rola Grigorija Rasputina w filmie pt. Agonia Elema KlimowaEdward Pawlak, Barbara Pełka, Film radziecki w Polsce, Warszawa 1985, s. 267..
W 2008 roku zagrał rolę Józefa Stalina w filmie dokumentalnym BBC Two Kulisy II wojny światowejWorld War II: Behind Closed Doors.