Choroba Gravesa-Basedowa, choroba Basedowa (łac. struma diffusa toxica) – schorzenie autoimmunologiczne o cechach nadczynności tarczycy, w którym autoantygenem jest receptor TSH (TSHR) – jego pobudzenie przez przeciwciała anty-TSHR powoduje wzmożone wydzielanie hormonów tarczycy i objawy nadczynności tarczycy, a także stymuluje wzrost tarczycy i rozwój jej unaczynienia.
Historia Choroba wzięła swoją nazwę od nazwiska irlandzkiego lekarza Roberta Gravesa, który jako pierwszy opisał jej objawy w 1832Newly observed affection of the thyroid gland in females, w 1840 niezależnie ten sam zespół objawów opisał Karl Adolph von BasedowBasedow's syndrome or disease.
Przyczyny Dokładnej, bezpośredniej przyczyny wywołującej chorobę Gravesa-Basedowa nie poznano. Przypuszcza się, że jest schorzeniem autoimmunologicznym, wywoływanym przez autoprzeciwciała skierowane przeciw receptorom TSH w błonie komórek pęcherzykowych tarczycy. Choroba występuje 10 razy częściej u kobiet, co może sugerować znaczenie estrogenów w jej powstawaniu. Wskazuje się także na wpływ stresu na ujawnienie choroby (może wystąpić po silnym urazie psychicznym). Palenie tytoniu zwiększa ryzyko orbitopatii i nadczynności tarczycy w przebiegu chorobyAndrzej Szczeklik (red.) Choroby wewnętrzne. tom I, II Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005.