Około 1580 roku powstała we Włoszech rozbudowana wersja lutni basowej, tzw. teorban.
Budowa Budowa lutni ewoluowała przez cały niemal okres średniowiecza, a wynikiem tej ewolucji było powstanie pod koniec XV wieku lutni renesansowej w jej klasycznej już formie. Zachowane do dziś egzemplarze tego instrumentu cechują się delikatnością konstrukcji i najwyższym poziomem rzemiosła, co może świadczyć o tym, iż lutnia była instrumentem kosztownym i przeznaczonym raczej dla odbiorców z kręgu arystokracji i bogatego mieszczaństwaFriedemann Hellwig, Lute Construction in the Renaissance and the Baroque, The Galpin Society Journal, Vol. 27 (May, 1974). W wydanym w 1533 roku traktacie Scintille di Musica, Giovanni Maria Lanfranco nazywa ją nawet „instrumentem najdoskonalszym ze wszystkich”.
Pudło rezonansowe Lutnia renesansowa posiada wypukłe pudło rezonansowe o przekroju gruszkowatym (nieco większe niż lutnia średniowieczna), zbudowane z kilku, do kilkunastu cienkich drewnianych litewek (pod koniec XVI wieku ich liczba wzrosła do ponad 25). Pudło lutni nie posiada wewnętrznego belkowania, poszczególne listewki sklejone są ze sobą i połączone od spodu papierowymi, bądź pergaminowymi taśmami.