thumb|kocioł eworsyjny thumb|Kotły eworsyjne na Zimnej Wodzie w Tatrach thumb|Vodopády Stříbrného potoka w Skorošicach
Kocioł eworsyjny (kocioł wirowy, niewłaściwie: marmit) – przegłębienie w dnie cieku wodnego (strumienia lub rzeki) powstałe w wyniku eworsji, zwykle u podnóża wodospadu lub progu skalnego w korycie, w rozszerzeniach lub zakrętach koryta ewentualnie koło innych przeszkód w nurcie (przyczółki mostowe itp).
Kotły eworsyjne formowane w luźnych skałach spoistych, o małej wytrzymałości, mają zwykle krótkotrwały (efemeryczny) charakter, niewielkie rozmiary, a nachylenie ścian zróżnicowane w zależności od stopnia spójności materiału podłoża. W potokach górskich spotyka się kociołki o głębokościach 2–3 m, a w bardziej obfitych w wodę ciekach – do 6 m. W dnie Dunajca znaleziono kotły o głębokości do 50 m. Największe kotły eworsyjne powstają u stóp wielkich wodospadów. Kotły eworsyjne u stóp wodospadu Niagara mają głębokość sięgającą 60 mMazurek Tadeusz: Kotły eworsyjne, w: „Poznaj Świat” R. XXII, nr 11 (264), listopad 1974, s. 30–33.