thumb|Sarcoptes scabiei - roztocze wywołujące świerzb thumb|Norka świerzbowa z roztoczem w prawym górnym rogu, po lewej oderwany naskórek po rozdrapaniu
Świerzb (łac. scabies) – choroba zakaźna ludzi i innych zwierząt spowodowana przez świerzbowce. U ludzi świerzb wywołuje świerzbowiec ludzki (Sarcoptes hominis, Sarcoptes scabiei), który objawia się dokuczliwym świądem i zmianami skórnymi w postaci przeczosów, grudek i plam.
Epidemiologia Na świecie choruje około 300 mln ludzi, głównie w złych warunkach higienicznych i warunkach przeludnienia (wojsko, domy opieki). Świerzbowiec drąży kanały w warstwie rogowej naskórka. Samica składa po 2–3 jaja w ślepo zakończonych norkach o długości 0,3–0,4 mm. Z jaj wylęgają się larwy, a następnie w ciągu 3 tygodni przekształcają w dojrzałe świerzbowce. Choroba przenosi się najczęściej przez bezpośredni kontakt fizyczny, rzadziej za pośrednictwem przedmiotów, np. pościeli. Poza skórą świerzbowce mogą przeżyć od 3 do 4 dni. Zakażeniu sprzyja obniżenie odporności. Chorują najczęściej dzieci, które zarażają się głównie podczas zabaw. W ciężkich chorobach układowych (np. AIDS, choroby hematologiczne) może wystąpić ciężka postać, charakteryzująca się hiperkeratozą, jest to tzw.