system Cohena);
Dla pierwszych dwóch znaczeń w obu przypadkach istotę myślenia systemowego przedstawić można w postaci następujących ośmiu tez wraz z ich rozwinięciami. Prawdziwą postacią istnienia prawdy może być tylko naukowy system (Hegel). Myślenie systemowe obecne jest w filozofii od samego jej początku. Myślenie systemowe jest specyficzne dla filozofowania. System pojęć i sądów jest to całość, którą określa się mianem systemu filozoficznego. Systemowe pojmowanie rzeczywistości jako jej ujęcie całościowe znaczy, że to, co indywidualne i przypadkowe, wyjaśniane jest przez to, co ogólne i konieczne. Systemowi nadaje charakter całości to, że wyraża naczelną intuicję swojego autora. Naczelna intuicja filozoficzna ujęta jest w formie jedynego aksjomatu, który jako twierdzenie niewymagające uzasadnienia, jest sam z siebie oczywisty. Konsekwencje płynące z przyjęcia takiego aksjomatu są dwojakie: aksjomat umożliwia minimalną liczbę założeń i praktycznie nieograniczoną zawartość informatywną, jaką otrzymać można drogą jego akceptacji. Powstały na bazie takiego aksjomatu system nosi miano jakiegoś „-izmu”. Powstały na bazie takiego aksjomatu system jest niedowodliwy, nie jest to jednak cecha deprecjonująca.