W nagrodę za tę przemianę spełnione zostaje jego marzenie: staje się prawdziwym człowiekiem.
Nawiązania w kulturze Powieść Pinokio wielokrotnie była adaptowana na potrzeby teatru i filmu. Najbardziej znana była animowana ekranizacja disneyowska z 1940 roku. W 1905 roku Otto Julius Bierbaum napisał własną wersję przygód lalki Zäpfel Kerna, wzorowaną na Pinokiu, a w 1936 roku Aleksiej Tołstoj stworzył dla odbiorcy radzieckiego postać Buratino. Na podstawie opowieści Collodiego powstała też baśń muzyczna Pinokio z muzyką Włodzimierza Korcza.
Ważniejsze ekranizacje Przygody Pinokia – włoski pełnometrażowy film animowany z 1936 roku Pinokio – amerykański pełnometrażowy film animowany z 1940 roku Pinokio – japoński serial animowany z 1972 Pinokio – francusko-włosko-niemiecki miniserial fantasy z 1972 roku Pinokio – japoński serial animowany z 1976 Skarbczyk najpiękniejszych bajek (Pinokio - odcinek 7) – japoński serial animowany z 1995 roku Pinokio – brytyjski film fabularny z 1996 Pinokio – włosko-francusko-niemiecki film fabularny z 2002 Pinokio – opowieść o chłopcu z drewna – włosko-brytyjski dwuczęściowy film fabularny z 2008 Pinokio – niemiecki miniserial animowany z 2013 roku Pinokio – włoski film fantasy z 2019 Guillermo del Toro: Pinokio – amerykańsko-meksykański film z 2022 roku zrealizowany w technice