Powyższe reguły pozwalają na ustalenie formalnego stopnia utlenienia, natomiast ustalenie jego rzeczywistej wartości nie zawsze jest sprawą prostą. W praktyce, aby być pewnym stopnia utlenienia określonego atomu w konkretnym związku chemicznym, trzeba dokładnie poznać jego strukturę elektronową, np. za pomocą rentgenografii strukturalnej.
Podstawowe reguły obliczania stopni utlenienia Proste reguły obliczania stopni utlenienia są przydatne głównie w przypadku nieskomplikowanych związków chemicznych. Nawet wśród niewielkich cząsteczek można jednak znaleźć od nich liczne wyjątki, gdzie trzeba porównywać priorytet poszczególnych pierwiastków tworzących wiązania, np. jod ma wyższy priorytet od azotu, mimo że jego elektroujemność jest niższa. Można wyróżnić następujące reguły, lecz nie powinno się ich stosować bezkrytycznie: stopień utlenienia pierwiastków w stanie wolnym wynosi zero, niezależnie od tego, czy substancja występuje w postaci pojedynczych atomów, czy w postaci cząsteczek, np. Fe0, N, O0, O, O lub S suma stopni utlenienia wszystkich atomów w cząsteczce obojętnej równa jest zero, a w jonie złożonym równa jest jego ładunkowi stopień utlenienia pierwiastka w jonie prostym jest równy ładunkowi jonu, np.