wschodniokarpacki Viola declinata Waldst. & Kit. fiołek zgięty Viola adunca Sm.
Obecność w kulturze i symbolice thumb|Różnorodne odmiany uprawne fiołków W powszechnej tradycji fiołek symbolizuje skromność, niewinność, cnotę, pokorę, wierność, stałość w uczuciach, szczerość, prawdę, tajemnicę, piękno, miłość, namiętność, aromat, wiosnę. Fiołek jest klasycznie uznawany za kwiat osób urodzonych w lutym według tradycji angielskiej.
Według mitologii greckiej wyrósł z krwi Ajaksa Wielkiego lub wykastrowanego Attisa albo powstał z oddechu Io; polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).. Był poświęcony Afrodycie i znienawidzony przez Persefonę. W starożytnej Grecji fiołki wieńczyły głowy biesiadników (sądzono, iż chronią od upicia się i migreny) i zdobiły tyrsy podczas uczt. W starożytnym Rzymie obchodzono święto ku czci duchów zmarłych, Violaria, kiedy to przystrajano groby fiołkami.
Fiołki stały się też symbolem miłości lesbijskiej.