Nazwa i historia W starożytności i średniowieczu na oznaczenie tego regionu Europy stosowano nazwy Haemus, Półwysep Iliryjski, Grecki albo Bizantyjski, nim zastąpiono je nazwą pochodzenia tureckiegoMały słownik kultury dawnych Słowian (red. Lech Leciejewicz). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1972, s. 24.. Nazwy Bałkany użył po raz pierwszy włoski pisarz Buonaccorsi Callimarco w 1490 roku na określenie łańcucha górskiego w Europie Południowej (Bałkanu). Wywodzi się ono od tureckiego słowa balkan oznaczającego góry. Angielski podróżnik John Moritt pod koniec XVIII wieku wprowadził ten termin do angielskiej literatury geograficznej. Od tego czasu zaczęto go odnosić do wyżynno-górzystego obszaru leżącego pomiędzy morzami Adriatyckim i Czarnym. W 1808 roku niemiecki geograf, , wymyślił nazwę Półwysep Bałkański, chcąc stworzyć pojęcie równoległe do nazw półwyspów Apenińskiego i Iberyjskiego. Nazwa Bałkany nadal funkcjonuje w geografii fizycznej jako określenie łańcucha górskiego położonego na Półwyspie Bałkańskim, na południe od Dunaju, między Żelazną Bramą a Morzem Czarnym. W języku potocznym termin ten zyskał jednak znacznie szersze znaczenie, wykraczające poza geograficzne pochodzenie.