Satyryczna grafika ilustrująca aferę XYZ|right|thumb Afera XYZ – incydent dyplomatyczny, który miał miejsce w 1798 roku pomiędzy dyplomatami Francji i Stanów Zjednoczonych i który zaowocował wybuchem ograniczonej wojny na morzu pomiędzy tymi krajami określanej jako quasi-wojna. Jej zakończenie miało miejsce w 1800 roku wraz z uzgodnieniem i podpisaniem traktatu z Mortefontaine.
Tło wydarzeń Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord, minister spraw zagranicznych Francji|right|thumb Elbridge Gerry, jeden z amerykańskich negocjatorów we Francji|right|thumb Pod koniec XVIII wieku rząd I Republiki Francuskiej (Dyrektoriat) miał problemy ze sfinansowaniem wojen prowadzonych w Europie. Wielu przywódców było również niezadowolonych z powodu traktatu Jaya zawartego pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią w 1794 roku. W związku z tym, w 1796 roku francuscy przywódcy postanowili wydać rozkaz pozwalający na przejęcie amerykańskich statków handlowych tak, by zawładnąć jak największą ilością statków amerykańskich, wykorzystując moment zaskoczenia.