Historia Nagrodę zaczęto przyznawać w latach 70. z inicjatywy miesięcznika społeczno-kulturalnego „Barwy”. W latach 1986–2001 wręczało Mazowieckie Towarzystwo Kultury w Warszawie. Od 2002 roku prezentacja nagrodzonych twórców odbywała się w Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze. W latach 2010–2014 organizatorem było Narodowe Centrum Kultury, a od 2015 zajmuje się tym Instytut Muzyki i Tańca.
Współorganizatorami uroczystości wręczenia Nagród są Muzeum Wsi Radomskiej, Fundacja „Cepelia” oraz Stowarzyszenie Twórców Ludowych a fundatorami: Polskie Radio, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundacja „Cepelia” oraz Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego.
W 2014 roku uruchomiono stronę internetową poświęconą nagrodzie, zawierającą informacje o jej patronie, misji, historii i organizatorach oraz biogramy laureatów uzupełniane o fotografie, filmy i nagrania dźwiękowe. Stronę prowadzi Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze.
Laureaci chronologicznie (na podstawie informacji ze strony „Nagroda im.