Działalność naukowa i dydaktyczna Pracując w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN w latach 1956–1986 (przez ostatnich 13 lat życia na stanowisku docenta), Wacław Makarczyk specjalizował się początkowo w zagadnieniach socjologii wsi, był także kierownikiem Zakładu Badań Klasy robotniczej i Inteligencji, a później zajął się socjologią teoretyczną, w tym problematyką metodologii badań socjologicznych (studiami nad terminologią socjologiczną) i podstawami socjologii narodu. Korzystając z dorobku L. Petrażyckiego rozwijał teorię adaptacji społecznej. Przez kilka lat miał wykłady monograficzne w Instytucie Socjologii UW oraz wykładał gościnnie na London School of Economics and Social Sciences oraz na Glasgow University. Pełnił funkcję sekretarza warszawskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Socjologicznego.

Publikacje książkowe Czynniki stabilizacji w zawodzie rolnika i motywy migracji do miast. Ossolineum. Wydawnictwo PAN. 1964 Przyswajanie innowacji. Ossolineum. Wydawnictwo PAN. 1971 Studia nad aparaturą pojęciową socjologii. PAN. Instytut Filozofii i Socjologii. 1991 Wspólnota uczuć i działań. Wydawnictwo IFiS PAN. 1993