Jest to artykuł o charakterze zbiorczym, przedstawiający zagadnienia kosmologii Śródziemia, czyli zagadnienia dotyczące Wszechświata ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Hasła przedstawione są w kolejności geograficznej od środka Ziemi w głąb Wszechświata i poza niego.
Wszystkie nazwy własne nieprzetłumaczone na język polski pochodzą z quenyi.
Eä Istniejący świat materialny, Wszechświat. Jej nazwa znaczy niech będzie (niech się stanie); słowo to przy stwarzaniu świata wypowiedział Eru Ilúvatar.
Arda Ziemia, główne miejsce akcji w utworach Tolkiena. Została stworzona jako miejsce życia Dzieci Ilúvatara.
Vaiya Był to ocean nazywany także Ekkaia i Morzem Okrężnym, oblewający Ardę dookoła. Przez cieśninę Helcaraxë łączył się z Belegaerem. W jego głębinach miał swą siedzibę Ulmo.
Ilurambar Zwane też Ścianami Nocy. Stanowiły niezwykle wysoki łańcuch górski otaczający Ekkaię i odgradzający ją, i całą Eę, od zewnętrznej Pustki. Przestały istnieć (przynajmniej w dawnej formie) wraz z Przemianą Świata. Przejście przez nie stanowiły Bramy Nocy na Najdalszym Zachodzie i (według niektórych wersji Legendarium Tolkiena) Bramy Poranka na wschodzie. Ich nazwa znaczy dosłownie Ściany WszystkiegoRobert Foster, op. cit., s.